Pediatrische diabetes: leren leven met de ziekte vanaf de diagnose
Naar aanleiding van Werelddiabetesdag op 14 november zet het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (UKZKF) een essentieel onderdeel van de zorg voor kinderen en jongeren met diabetes in de kijker: therapeutische educatie.
Deze begeleiding gaat veel verder dan de medische behandeling alleen. Ze helpt jonge patiënten en hun gezin om diabetes beter te begrijpen, stap voor stap zelfstandiger te worden en zo normaal en zorgeloos mogelijk te leven.
Wat is therapeutische educatie?
Wanneer bij een kind diabetes wordt vastgesteld, moet het hele gezin leren omgaan met een nieuwe situatie. De bloedsuikerwaarde meten, insuline toedienen, begrijpen welke invloed voeding en lichaamsbeweging hebben, de symptomen van een hypoglykemie herkennen … Het zijn allemaal zaken die kinderen en hun ouders stap voor stap leren en die na verloop van tijd vertrouwd worden.
Dat is precies waar therapeutische educatie om draait: kinderen en hun naasten helpen om diabetes beter te begrijpen en de nodige vaardigheden aan te leren om er in het dagelijks leven mee om te gaan.
Het gaat daarbij niet alleen om het geven van medische instructies. Gezinnen krijgen ook de ruimte om vragen te stellen, inzicht te krijgen in de behandeling en geleidelijk aan zelfstandiger te worden.
Leren omgaan met diabetes begint al tijdens de ziekenhuisopname
Wanneer bij een kind diabetes wordt vastgesteld, volgt in het UKZKF doorgaans een ziekenhuisopname. Tijdens de eerste dagen wordt niet alleen de behandeling opgestart, maar begint ook een intensief leerproces.
Daarbij staat een multidisciplinair team klaar, waarin elke zorgverlener vanuit zijn of haar expertise een specifieke rol vervult.
De gespecialiseerde verpleegkundigen leren kinderen en ouders de dagelijkse handelingen aan en leggen uit hoe medische hulpmiddelen, zoals insulinepompen en glucosesensoren, werken. De diëtist begeleidt gezinnen bij het tellen van koolhydraten en het samenstellen van een evenwichtige voeding. Vanaf de diagnose kan ook psychologische ondersteuning worden aangeboden. De maatschappelijk werker helpt indien nodig bij administratieve en praktische vragen.
De kinderdiabetologen stellen de diagnose, leggen de aandoening uit, coördineren de medische opvolging en passen de behandeling aan in overleg met het hele team.
Het doel is om kinderen en hun ouders stap voor stap voor te bereiden op de verdere zorg thuis, met de nodige kennis, hulpmiddelen en aanspreekpunten.
Opgroeien met diabetes, zonder iets te moeten missen
Therapeutische educatie stopt niet wanneer het kind het ziekenhuis verlaat. De begeleiding loopt door tijdens de hele kindertijd en adolescentie en wordt aangepast aan de leeftijd, de behoeften en de groeiende zelfstandigheid van het kind.
Tijdens educatieve workshops kunnen jonge patiënten met zorgverleners in gesprek gaan over concrete situaties uit hun dagelijks leven.
In de puberteit komen daar nieuwe uitdagingen bij. Hormonale veranderingen, sociale activiteiten en de behoefte aan meer zelfstandigheid kunnen het moeilijker maken om de bloedsuikerwaarden onder controle te houden. De begeleiding evolueert mee en helpt jongeren om geleidelijk meer verantwoordelijkheid op te nemen voor hun behandeling.
Naar school gaan, sporten, deelnemen aan uitstappen, op vakantie gaan of hun passies beleven: diabetes mag kinderen er niet van weerhouden om volop van hun kindertijd en adolescentie te genieten.
Ook op school is goede begeleiding belangrijk
Diabetes maakt deel uit van het dagelijkse leven van een kind, ook buiten het ziekenhuis. Daarom is het belangrijk om ook de mensen in zijn of haar omgeving te betrekken, in het bijzonder leerkrachten en andere schoolmedewerkers.
Weten wat diabetes type 1 inhoudt, de symptomen van een hypoglykemie herkennen, correct reageren bij een hyperglykemie of een kind ondersteunen tijdens een sportactiviteit: met de juiste kennis kan de school een veilige, geruststellende en inclusieve omgeving bieden.
Om schoolteams hierbij te ondersteunen, stelt het UKZKF ook specifieke informatie en praktische hulpmiddelen ter beschikking voor de begeleiding van leerlingen met diabetes type 1.
Het UKZKF, een referentiecentrum voor kinderdiabetologie
Als Referentiecentrum voor Diabetologie van de ULB begeleidt het UKZKF meer dan 650 kinderen en jongeren met verschillende vormen van diabetes.
Dankzij een multidisciplinaire aanpak, waarin medische opvolging, moderne behandelingstechnologieën, psychosociale ondersteuning en therapeutische educatie samenkomen, staat het team gezinnen bij vanaf de diagnose en gedurende het volledige zorgtraject.
Naar aanleiding van Werelddiabetesdag benadrukken we dat diabetes behandelen ook betekent leren leven met de aandoening. Elke nieuwe vaardigheid, elke handeling die een kind onder de knie krijgt en elke beslissing die het beter begrijpt, draagt bij aan meer zelfvertrouwen en zelfstandigheid.
Meer informatie: