Wereldkankerdag: adolescenten en jongvolwassenen geconfronteerd met kanker – een gecoördineerde zorgaanpak binnen het Academisch Ziekenhuis van Brussel (H.U.B.)
Wanneer kanker zich manifesteert tijdens de adolescentie of aan het begin van de volwassenheid, raakt dat veel meer dan alleen de gezondheid. Studies, professionele plannen, sociaal leven en identiteitsvorming: alles kan tegelijk onder druk komen te staan.
Om onderbrekingen in de opvolging tijdens deze cruciale fase te voorkomen, ontwikkelde het H.U.B (Academisch Ziekenhuis van Brussel) een gecoördineerde zorgaanpak tussen de pediatrische hemato-oncologie van het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola en het Instituut Jules Bordet, specifiek gericht op jonge volwassenen.
Wanneer kanker toeslaat tijdens een periode van zelfopbouw
Een kankerdiagnose krijgen tussen 16 en 35 jaar is allesbehalve banaal. In deze levensfase bouwen jongeren hun zelfstandigheid op en maken ze plannen rond studies, werk, relaties en soms ook ouderschap.
De ziekte onderbreekt dat traject abrupt en roept heel specifieke vragen op: hoe studies of werk verderzetten? Hoe praat je hierover met je omgeving? Wat met vruchtbaarheid, seksualiteit en het leven na kanker?
Deze realiteit maakt dat adolescenten en jonge volwassenen een aparte groep vormen, met behoeften die sterk verschillen van die van kinderen of oudere patiënten.
Het risico op onderbrekingen in het zorgtraject
De overgang van pediatrische zorg naar oncologische zorg voor volwassenen is een delicate stap. Zonder aangepaste begeleiding voelen sommige jongeren zich “verloren tussen twee werelden”: niet langer behandeld als kind, maar nog niet voldoende voorbereid om hun weg te vinden in een zorgsysteem voor volwassenen.
Zulke onderbrekingen kunnen leiden tot het wegvallen van medische opvolging, verhoogde psychologische belasting en moeilijkheden om opnieuw naar de toekomst te kijken.
Daarom is een gestructureerde, geleidelijke en mensgerichte overgang essentieel.
Zorg die verder gaat dan behandelingen
Vandaag beperkt de zorg voor adolescenten en jonge volwassenen met kanker zich niet langer tot het bestrijden van de ziekte. Ze is er ook op gericht het persoonlijke, sociale en emotionele evenwicht te bewaren en het leven na kanker voor te bereiden.
“Zorg betekent vandaag niet alleen de ziekte behandelen, maar patiënten ook helpen hun ziekenhuisopname zo goed mogelijk te doorstaan, hun evenwicht te bewaren en opnieuw perspectief te krijgen,” legt dr. Sarah Buntinx, referentiearts van het team voor jonge volwassenen aan het Instituut Jules Bordet, uit.
Elk jaar krijgen in België ongeveer 1.700 jongeren tussen 16 en 35 jaar de diagnose kanker. Volgens het Belgian Cancer Registry overleeft vandaag bijna negen op de tien — een belangrijke vooruitgang. Maar voor velen stopt de strijd niet bij remissie.
Chronische vermoeidheid, angst en moeilijkheden op school of op het werk bemoeilijken vaak de terugkeer naar het gewone leven. Een Policy Brief van Sciensano (2024) wijst erop dat de nazorg na kanker nog te versnipperd is, terwijl die nochtans bepalend is voor de levenskwaliteit van overlevenden.
Een studie uit 2025 in het International Journal of Cancer toont bovendien de langdurige impact van kanker op tewerkstelling en financiële situatie van adolescenten en jonge volwassenen, wat het belang onderstreept van een globale, sociale en professionele begeleiding, naast de medische zorg.
Een specifieke begeleiding voor jonge volwassenen
Binnen het H.U.B-netwerk kunnen jonge volwassenen met kanker rekenen op een gerichte begeleiding, in nauwe samenwerking met het Instituut Jules Bordet.
Die begeleiding gaat verder dan louter medische behandelingen en omvat onder meer:
- een referentieverpleegkundige, als centraal aanspreekpunt voor de patiënt;
- psychosociale ondersteuning, om de emotionele en sociale impact van de ziekte op te vangen;
- bijzondere aandacht voor vruchtbaarheidsvraagstukken;
- toegang tot genetisch advies en klinische studies, wanneer aangewezen.
Het doel is duidelijk: zorg bieden die afgestemd is op de leeftijd, het tempo en de prioriteiten van elke jonge volwassene.
Continuïteit tussen pediatrische en volwassenenzorg
In het Universitair Kinderziekenhuis worden adolescenten opgevolgd door een multidisciplinair team gespecialiseerd in pediatrische hemato-oncologie. Artsen, verpleegkundigen, psychologen, maatschappelijk werkers en opvoeders werken er samen aan een globale aanpak, met aandacht voor medische, psychologische en sociale noden.
De nauwe samenwerking met de oncologische zorg voor volwassenen maakt het mogelijk de overgang tijdig voor te bereiden en zo een ononderbroken zorgcontinuïteit te garanderen wanneer jongeren ouder worden.
In de praktijk
Deze zorgaanpak richt zich tot adolescenten en jonge volwassenen met kanker, vanaf de diagnose en gedurende het hele zorgtraject, ook bij de overstap naar zorg voor volwassenen.
De teams van het Universitair Kinderziekenhuis en het Instituut Jules Bordet werken nauw samen om elke patiënt naar het meest geschikte zorgtraject te begeleiden.
contactaja [dot] onco [at] hubruxelles [dot] be (Mail)
Adolescents et Jeunes Adultes atteints de cancer _ AJA | Institut Jules Bordet
Inauguration de la salle AJA (Adolescents & Jeunes Adultes) | Institut Jules Bordet
Verenigingen ondersteunen die kinderen gedurende hun hele traject met de ziekte begeleiden
Ensemble, pas à pas asbl - Aide morale aux enfants atteints d’un cancer et leurs familles
The Belgian Kids' Fund soutient la recherche pédiatrique
L'Association Jules Bordet | Les Amis de l'Institut Bordet asbl